Praktische tips voor snotteraar

Het snif-en-snotterseizoen is weer aangebroken. Via de lucht, een deurknop of een hand gaan de ziektekiemen ongemerkt over van de een op de ander. Het RIVM geeft praktische tips om de verspreiding zo veel mogelijk binnen de perken te houden.


Eigenlijk gaat dit over een stuk algemene opvoeding, vindt Jim van Steenbergen, werkzaam bij het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM. Daar mogen we elkaar best wat bij helpen.

De campagne `Hoesten of niezen? Zakdoek kiezen` is deze week van start gegaan.
Het informatiemateriaal dat het RIVM ontwikkelde over griep en verkoudheid is vooral bedoeld voor huisartsen en GGD ’s. Die kunnen daarmee voorlichting geven en aangeven wat mensen kunnen doen om de overdracht van ziektekiemen zo veel mogelijk te beperken. Het is niet zo dat we Nederlanders viezeriken vinden die we eens willen bestoken met een campagne, zegt Van Steenbergen. We merkten wel dat er behoefte is aan een duidelijk verhaal. Daarom hebben we een aantal hoest-en-proestzaken eens op een rijtje gezet.

Eerder maakte het CIb vergelijkbaar informatiemateriaal over hoofdluis en teken. Daar was veel verwarring over.

Volgens Van Steenbergen zijn Nederlanders op het gebied van griep- en verkoudheidsproblemen behoorlijk zelfredzaam. Wij zorgen er nu voor dat ze goede informatie krijgen over hoe te handelen. Het is bovendien wel prettig als iedereen min of meer dezelfde boodschap te horen krijgt.

Ventilatie
De kans op overdracht van verkoudheids- en griepvirussen is vooral groot in ruimten waar mensen dicht op elkaar zitten en waar de ventilatie slecht is, zoals in vliegtuigen, treinen en op scholen.

In hoeverre de informatiefolders ook op scholen en kinderdagverblijven terechtkomen, kan Van Steenbergen niet zeggen. Zijn jarenlange werkervaring bij verschillende GGD`s leerde hem dat het ervan afhangt of de desbetreffende afdeling er zin, tijd en geld voor heeft.

Dat er met betere hygiene minder kinderen verkouden worden, blijkt uit een opmerkelijke Scandinavische studie. Van Steenbergen: De onderzoekers vergeleken kindercentra die de gewone richtlijnen hanteerden met centra waar de neus van een kind niet met een zakdoek in de blote hand werd afgeveegd, maar waar de leidster eerst een wegwerphandschoen aantrok. Met de extra maatregel nam het aantal snotneuzen duidelijk af.

Keuken
Over het algemeen is er minder aandacht voor hygiene, meent Van Steenbergen. Ik kan het niet hardmaken op basis van goede onderzoeken, maar ik krijg wel die indruk. In mijn eigen keuken gaat het er voor mijn gevoel ook iets minder hygiënisch aan toe dan vroeger bij mijn moeder.

Hij beseft dat het moeilijk is om het gedrag van mensen te veranderen. Het verdient wel altijd aandacht. Ik leerde als kind om na het toiletbezoek mijn handen te wassen en dat doe ik nog steeds. Maar ik weet dat heel veel mensen dat niet doen.

Volgens Van Steenbergen misstaat het niet als iemand zijn kind erop wijst om de hand voor de mond te houden tijdens het hoesten of niezen. Maar het misstaat ook niet om iemand erop aan te spreken die dat tijdens een vergadering niet doet.

Vanaf 7 januari liggen de folders een maand lang bij de drogist. Het informatiemateriaal is te bestellen bij Postbus 51, bij veel GGD`s en op www.rivm.nl/infectieziekten.

Tips:
1. Was regelmatig de handen met water en zeep, met name na hoesten, niezen en snuiten. Droog ze af met keukenrol of een papieren handdoekje.
2. Hou een hand of een zakdoek voor de mond tijdens niezen of hoesten.
3. Gebruik papieren zakdoeken, tissues of handdoekjes. Gebruik ze een keer en gooi ze daarna in de vuilnisbak.
4. Maak voorwerpen die meerdere mensen aanraken, zoals deurknoppen, regelmatig schoon. Was beddengoed en knuffels regelmatig op 60 graden C.
5. Ventileer woon- en slaapvertrekken. Laat ventilatieroosters altijd iets open of zet het raam op een kier.

Griep of verkoudheid?
Een onschuldige verkoudheid wordt al snel voor griep aangezien. Er zijn weliswaar overeenkomsten tussen beide aandoeningen, zoals een zere keel en hoesten, maar van griep is iemand echt ziek en het herstel duurt langer:

Verkoudheid wordt veroorzaakt door een vijftal virustypen, met name rhinovirussen en coronavirussen.

De eerste symptomen ontstaan een tot vier dagen na besmetting. Mensen krijgen last van keelpijn, vermoeidheid, loopneus en waterige ogen. Koorts komt eigenlijk alleen bij kinderen voor. Na een poosje gaat dit over in niezen, hoesten, hoofdpijn en koude rillingen. Over het algemeen duurt een verkoudheid een week tot tien dagen.

Kinderen zijn het meest vatbaar en kunnen in een jaar wel vier tot tien keer verkouden zijn. Veelvoorkomende complicaties in deze groep zijn oog- en middenoorontstekingen. Bij volwassenen kan een voorhoofdsholteontsteking ontstaan.

Antibiotica helpen niet tegen een verkoudheid, want deze middelen doden alleen bacterieen, geen virussen. Het beste kan iemand rust houden, veel drinken en eventueel paracetamol of ibuprofen slikken om de ontsteking van het slijmvlies tegen te gaan.

Mensen die verkouden zijn, kunnen het virus overdragen vanaf het moment dat ze neus- en keelklachten krijgen. Na een paar dagen vermindert de besmettelijkheid.

Griep krijgen mensen na besmetting met een influenzavirus. De ziekte komt snel opzetten. Kenmerkend zijn hoge koorts (38 tot 40 graden), koude rillingen, hoofdpijn, spierpijn, ernstige vermoeidheid. Soms heeft iemand daarbij last van droge hoest, keelpijn en een gebrek aan eetlust. De meeste verschijnselen verdwijnen na twee tot zeven dagen. Het hoesten kan twee weken aanhouden. Bij hoge koorts is het belangrijk het vochtgehalte op peil te houden. Pijnstillers verlichten de pijn en verlagen de temperatuur.

Een veelvoorkomende complicatie van griep is longontsteking door besmetting met bacterieen, boven op de virale infectie. De ziekte kan daarmee een dodelijke afloop hebben voor mensen met een verzwakt afweersysteem, zoals ouderen en mensen met chronische ziekten als diabetes, hart- en nierziekte of astma. Hen wordt daarom geadviseerd jaarlijks de griepprik te halen, zodat ze niet of minder ernstig ziek worden van het griepvirus.

Mensen met griep kunnen de ziekte overdragen vanaf de dag voordat de ziekteverschijnselen beginnen tot een dag of vijf daarna.

Bron:www.refdag.nl